Oncologische voetzorg bij de podotherapeut

Chemotherapie is het meest effectief op snel delende cellen; kwaadaardige tumoren. Helaas beperkt de werking van chemo zich niet alleen tot de tumoren, maar heeft de chemo ook invloed op de gezonde cellen zoals beenmerg, haar, nagels, huid en slijmvliezen. De ernst van de bijwerkingen hangt te allen tijde af van het soort medicatie, de hoeveelheid, de duur (stadium waarin de diagnose gesteld wordt) en de vorm van kanker en onder andere de combinatie met andere medicatie.

Naast de meest voorkomende bijwerkingen (vermoeidheid, misselijkheid, diarree etc.), kunnen er ook bijwerkingen ontstaan zoals haaruitval, hand-voetsyndroom, neuropathie en nagelafwijkingen.

Een ander groot probleem is beenmergdepressie. Dat is de onderdrukking van de celdeling in het beenmerg (rode-, witte bloedcellen en bloedplaatjes). Hierdoor kan er leukopenie ontstaan: een te kort aan witte bloedcellen die nodig zijn om infecties (bacteriën en virussen) te bestrijden. Of er sprake is van eventuele leukopenie is van groot belang voor de podotherapeut of pedicure, om de patiënt zo veilig mogelijk te kunnen behandelen en het risico op infecties zo klein mogelijk te houden.

Deze bijwerking komt voor aan de voetzolen en/of aan de handpalmen. Er ontstaat onder andere roodheid, jeuk, blaren, schilfers en pijn. Dit ontstaat binnen een paar dagen, weken of maanden na de start van chemotherapie. Niet iedere chemotherapie veroorzaakt het handvoetsyndroom. Als de behandeling stopt verdwijnen de klachten ook weer. Het handvoetsyndroom heeft verschillende fasen van mild (bijna geen last) tot ernstig (met veel pijn). Om risico factoren goed in kaart te kunnen brengen is het belangrijk alvorens de behandeling met chemotherapie start, bij een podotherapeut en eventueel pedicure geweest te zijn.

De podotherapeut kan de voeten screenen en proberen de bijwerkingen te voorkomen en/of verminderen met een goed schoenadvies en eventueel podotherapeutische zolen en/of een orthese. Tevens kunnen ook de nagels behandeld worden en eventueel aanwezig eelt/likdoorns verwijderd worden. Daarnaast zijn er nog tal van andere tips die de podotherapeut kan geven om de voeten in een zo’n goed mogelijke conditie te brengen en deze te behouden tijdens de behandeling. Tijdens de behandeling van kanker wil de podotherapeut u graag op controle zien, dit om alles goed te controleren en eventueel terugkerend eelt/drukplekken te behandelen.

• Smeer uw huid goed in, gebruik hiervoor een crème die gebruikt kan worden wanneer u behandeld wordt voor kanker;
• Vermijd stevig wrijven wanneer u zichzelf insmeert (geldt voor het gehele lichaam);
• Neem korte, lauwwarme douches;
• Gebruik een milde, vocht inbrengende, ongeparfumeerde douchegel of doucheolie;
• Draag loszittende kleding (die niet plakt of irriteert);
• Draag katoenen sokken;
• Bescherm uw huid de zon, let ook op de huid van handen en voeten;
• Bescherm uw huid tegen de kou, draag sloffen in huis.
• Vermijd extra hoge druk op de voeten, zoals bij joggen, aerobics, wandelen, springen, strakke schoenen, hoge hakken;
• Voorkom huidbeschadigingen aan handen en voeten;
• Gebruik geen kunstnagels;
• Knip de nagels van de teennagels recht wanneer u dit nog zelf wilt doen;
• Vermijd natte omgevingen (bijv. zwembaden);